Misschien heeft u het wel gehoord: verpleeghuizen openen de voordeur.
Afgelopen periode zijn er diverse berichten hierover in het nieuws geweest. Deze berichten komen niet uit het niets. Sinds het in werking treden van de Wet zorg en dwang in 2020 is er in Nederland een duidelijke beweging op gang gekomen om bewoners met dementie meer vrijheid te geven. Vrijheid en eigen regie zijn twee kernbegrippen uit de Wet zorg en dwang.
Vroeger focus op bieden veiligheid
Als we terugkijken naar de afgelopen decennia dan lag voorheen de focus vooral op het bieden van veiligheid. Begrijpelijk ook, bewoners met dementie kunnen vaak hun eigen risico’s niet meer goed inschatten en hebben daarom vaak kaders en begeleiding nodig. Tegelijk hebben we geleerd dat de mate waarin we die veiligheid de afgelopen decennia boden vaak niet proportioneel was. De uitspraak ‘ik laat me niet opsluiten in het verpleeghuis’ vinden we veelzeggend.
Ondersteunen bij openen voordeuren
Het openen van de voordeur is geen vrijblijvende keuze. In de Wet zorg en dwang is opgenomen dat een gesloten deur een vorm van onvrijwillige zorg is en alleen voor een individuele cliënt mag worden toegepast wanneer het niet anders kan. Om woonzorgcentra te ondersteunen in het openen van de voordeur is Vilans een campagne gestart. Misschien is het leuk om eens een kijkje te nemen op de website van Vilans, daar zijn diverse ervaringen terug te lezen. Dat de fase van vrijblijvendheid voorbij is, is ook zichtbaar in het handelen van de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd. Die voerde in 2025 actief toezicht op dit thema om de transitie naar open deuren te stimuleren. De bevindingen zijn hier terug te lezen. Door al deze ontwikkelingen is er in Nederland een beweging op gang gekomen waarin steeds meer woonzorgcentra hun deuren openen.
WZH kiest voor belang vrijheid samen met bewoner en naasten
WZH volgt deze beweging. Dat ziet u terug in de keuzes die we maken. We wegen het belang van vrijheid zwaarder dan het belang van veiligheid. Dit betekent dat we actief zoeken hoe we een wens van de bewoner om naar buiten te gaan kunnen verwezenlijken. Tegelijkertijd is veiligheid (voor de bewoner zelf, maar ook voor diens omgeving) altijd een belangrijk aspect dat we meewegen. Soms is het zoeken naar een balans tussen vrijheid en veiligheid ingewikkeld. In die zoektocht luisteren we graag naar de wensen van de bewoner en diens betrokkenen en wegen we die wensen mee. Ook verkennen we welke mogelijkheden de betrokkenen die om de bewoner heen staan hebben om het naar buiten gaan te ondersteunen.
Stap voor stap naar een passend open deuren beleid
Ook in onze woonzorgcentra zijn veranderingen zichtbaar. In 2026 hebben de meeste woonzorgcentra van WZH waar mensen met dementie wonen geen afdelingsdeuren meer die standaard gesloten zijn. We hebben ervaren dat dit al een belangrijke bijdrage geeft aan het gevoel van vrijheid dat bewoners ervaren. Tegelijk maken we in 2026 en 2027 stappen richting een passend open deuren beleid. Dit betekent dat we (samen met direct betrokkenen) per bewoner kijken welke behoefte hij/zij heeft om naar buiten te gaan en hoe we dit ondersteunen. Kan het naar buiten gaan niet zelfstandig, dan organiseren we samen ondersteuning om hier zoveel mogelijk aan tegemoet te komen. De ervaring leert dat bij een klein aantal bewoners naar buiten gaan niet mogelijk is, ook niet met begeleiding. Voor die bewoners houden we de deur dicht. Steeds met de houding dat we zoeken naar mogelijkheden om later wél die vrijheid te bieden.
Heeft u vragen over het openen van voordeuren en hoe dat op uw locatie gaat? Neem dan contact op met de betreffende locatiemanager.
